De Veldleeuwerik

Hommage aan een klein bruin vogeltje met een kék kuifje, dat hartstochtelijk de sterren van de hemel jubelt

De veldleeuwerik is een echte hoogvlieger. Al jubelend schiet hij loodrecht vanaf de grond richting de hemel, blijft een tijdje biddend hangen en daalt dan weer langzaam naar beneden. Daarom heet hij ook wel het parachutevogeltje. Het is een van de weinige vogels die zingt tijdens de vlucht. De meeste andere gevederde vrienden doen dat op een tak.

Jacques P. Thijsse schreef:
“Hoog in de lucht zingen de leeuweriken, een half dozijn tegelijk. Telkens daalt er een neer of stijgt er een op en wie goed kijkt langs het korte voorjaarsgras tusschen de gele bloemen, kan nog menig kuifkopje zien rondwandelen, pikkend naar voedsel, zorgend voor het nest of vechtend met de buren.”

Toen Lentevreugd nog een bollenveld was, broedde de veldleeuwerik tussen de bloemen op de grond. Maar het nu oprukkende duinriet maakt broeden en recht omhoogvliegen in dit gebied onmogelijk.

Toch is er hoop dat de veldleeuwerik als broedvogel weer terugkeert naar Lentevreugd. Er wordt hard gewerkt aan een leeuwerikenveld. Voor meer informatie: Stichting Leeuwerikfonds.

De veldleeuwerik is vriendelijk maar ook een beetje saai. En van zijn onopvallende bruine uiterlijk moet hij het ook niet hebben, al heeft hij wel een kék kuifje. Toch spreekt hij tot onze verbeelding omdat hij zo hartstochtelijk zingt, van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat. En hij wordt bewonderd omdat hij zo wolkenhoog als een stipje aan het zenit hangt. Wat een uithoudingsvermogen heeft dat beestje.

Dat maakt dat er in de loop der tijd veel aandacht voor dit kleine maar fijne vogeltje is geweest. In de literatuur, de muziek en de schilderkunst. Een kijkje in de cultuurgeschiedenis van een lyrische vogel.

De middeleeuwse leeuwerik

In 1647 schilderde de Hollandse kunstenaar Paulus Potter ‘De stier’ waarop rechtsboven de leeuwerik is afgebeeld. Het schilderij hangt in het Mauritshuis.

De Vincent van Gogh leeuwerik

In 1887 schilderde Vincent het schilderij ‘Rand van een korenveld met klaprozen en een leeuwerik’. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat de meningen zijn verdeeld of het een leeuwerik is of een patrijs.

De vioolleeuwerik

In het begin van de twintigste eeuw componeerde de Engelse Vaughan Williams de vioolromance ‘The Lark Ascending’, over de opvliegende en steeds hoger stijgende leeuwerik. Violiste Janine Jansen heeft een schitterende uitvoering op haar naam staan, waarin de trillers van de leeuwerik je hart warm maken.

De pianoleeuwerik

God zegene de leeuwerik
Die dwars tegen de feiten in
Gelooft en hoopt en daar van zingt

Die daarmee onze oren boeit
En daarmee onze harten troost

Ik weet dat liefde echt bestaat
Levend en onvergankelijk
God zegene de leeuwerik.

(Jules de Corte)

De Hollandse leeuwerik

Willem Hussem was een dichter die zich heeft laten inspireren door haiku’s.

Hoger en hoger
stijgt de leeuwerik
zingend in de voorjaarslucht

De virtuoze leeuwerik

Harry Mooten reikt op zijn accordeon met de trillers van de leeuwerik rechtstreeks naar de hemel.

De leeuwerik van Tommy Wieringa

Fragment van een column

Eens bracht ik een maand door in een stacaravan aan de rand van een klif in East Anglia. Tijdens één van mijn wandelingen door de geheimzinnge nevel vloog er een veldleeuwerik op tussen de voren van een akker en zong in de zon boven de mist. Jaren later, toen ik een oud aantekenboekje opende en de woorden las die ik daar toen over geschreven had, steeg die veldleeuwerik jubelend op vanaf de pagina rechtstandig de lucht in de zon tegemoet. Het kwam op mij over als een wonder, dat er geen afstand was tussen de gebeurtenis en de beschrijving van die gebeurtenis, die ik zoveel later teruglas. De woorden hadden alles bewaard als in een sprookje, waarin alleen een kus de duizendjarige bewegingloosheid verbreekt: de leeuwerik, de zee die zuchtend aanspoelde en die halo van mist en zon, waar ik welke kant ik ook op ging, het voortdurende midden van was.

De Groningse leeuwerik

Gedicht van Theo Zwinderman 2017

En als afsluiter nog een mooie tegeltjesspreuk.

Advertenties

Mogelijk gemaakt door WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: